A A A

Światopogląd

Pogląd człowieka na otaczający go świat i na jego w tym świecie miejsce określa stosunek między jednostką a kulturą. Co więcej, przyjęty przez nas światopogląd determinuje to, jak jednostka działa w świecie, a więc w sumie decyduje o kształcie tworzonej przez ludzi kultury.

Można by w pewnym uproszczeniu powiedzieć, że światopogląd odgrywa zarazem czynną i bierną rolę w stosunku do kultury. Czynna rola światopoglądu polega na tym, że bierzemy udział w tworzeniu kultury, bierna zaś to szczególny sposób oddziaływania kultury na człowieka. W swojej niezwykle interesującej książce Człowiek wobec siebie i wobec innego Maria Szyszkowska tak określa tę „bierną funkcję": „Światopogląd danego człowieka zawiera zawsze zawężone widzenie kultury w porównaniu z całym jej bogactwem.

Ograniczenie pola widzenia kultury w światopoglądzie danego człowieka znajduje rekompensatę przez możność ujmowania elementów kultury w sposób swoiście zhierarchizowany. Umożliwia ten zabieg relatywizm w stosunkach między poszczególnymi częściami składowymi kultury. Dzięki tej możności przetwarzania zastanej kultury traci ona charakter magmy grożącej jednostkom zalaniem i zatopieniem"