A A A

Poznanie

Szczególnie poznanie człowieka — poznanie samego siebie i poznanie Drugiego — zawiera wiele danych niewymiernych i rozumowo niedostępnych. Obok tego bowiem, co w człowieku jasne i klarowne, jest przecież wiele tego, co nieuświadomione i co zawiera się nie w mówieniu, ale w milczeniu właśnie, co nie jest myśleniem, lecz bywa szaleństwem. Źródłem takiej wiedzy jest nie tyle nauka, ile sztuka. Sztuka stanowi subtelne narzędzie poznania i jej dzieła są ważnymi źródłami wiedzy o człowieku.

Poznanie poprzez sztukę ma charakter osobistego kontaktu z tajnikami życia; choć jest udziałem w Drugim, daje szansę szczególnie wnikliwego przyjrzenia się sobie. Dwustronność kontaktu ze sztuką polega, jak się wydaje, w najgłębszej swej istocie na tym, że nie tylko nasze poznanie dopełnia dzieło, ale dzieło dopełnia nasze istnienie. Powstaje w tym dwustronnym akcie uczestnictwa nowy wymiar czasowy, a więc stajemy się pełniejsi, przekraczamy granice swego osamotnienia.