A A A

Poglądy stoików

Poglądy stoików uważa się za pokrewne poglądom cyników. Uważa się też, że Zenon wiele zawdzięczał Heraklitowi. Chcąc jednak w największym skrócie poglądy te zaprezentować,-nie będę się wdawała w roztrząsania dotyczące ich genezy.

Filozofowie tej szkoły byli reprezentantami poglądu nazywanego panteizmem, to znaczy wyobrażali sobie, że wszechświat jest jakby jednym wielkim miastem rządzonym, przez potęgę, którą nazwać można: Zeusem, Opatrznością, Naturą. Świat jest tą siłą nadrzędną jak gdyby „przeniknięty", jest ona piątym żywiołem, boskim ogniem — pneumą, czyli tchnieniem. Dzięki tej sile istnieje cały świat wraz z duszą ludzką.

Wszystko więc pochodzi od Boga i w takim sensie właśnie — wszystko, co jest, jest tożsame z Bogiem. Świat trwa bardzo długo, ale czas jego trwania jest określony. Po upływie okresu swego istnienia wszechświat spala się w boskim ogniu, aby powstać na nowo i na nowo powtórzyć swoją własną historię. Takim cyklicznie powtarzającym się światem rządzi Przeznaczenie, które stoicy utożsamiali z najwyższą — boską mądrością. Amor jati — miłość losu — to jedno z najistotniejszych haseł stoicyzmu. W gruncie rzeczy zrozumienie tej stoickiej zgody na „z góry ustawiony" porządek rzeczy to zrozumienie tego, jak stoicy łączyli przedstawiony wyżej deterministyczny model świata ze swoją etyką, której kategorią podstawową jest kategoria wolności.