A A A

Pierre Teilhard de Chardin

Wybitnym przedstawicielem katolickiej myśli ewolucyjnej był Pierre Teilhard de Chardin. Ponieważ jego losy ujawniają całą złożoność problemu, o którym tu mowa, a ponadto jest to dla współczesnej myśli etycznej człowiek o wielkim znaczeniu, zatrzymamy się tu dla krótkiego opowiedzenia o losach tej niezwykłej postaci.

Urodził się w 1881 roku. Mając jedenaście lat, wstąpił do kolegium jezuickiego, aby w 1905 roku zostać członkiem zakonu. Studiował filozofię, teologię, chemię, fizykę, geologię i paleontologię. W czasie pierwszej wojny światowej służył w armii francuskiej jako sanitariusz. Po wojnie wykładał geologię w Paryżu. O jego wielkiej karierze paleontologicznej zadecydował wyjazd do Chin w 1926 roku.

Przeszło dwadzieścia lat badań i współpracy z naukowcami całego świata to także okres, kiedy powstały wielkie i dość liczne prace Teilharda. Ugruntowana pozycja w świecie naukowym nie zyskiwała mu jednoznacznego uznania w oczach hierarchii kościelnej. W 1926 roku został usunięty z Instytutu Katolickiego/ w Paryżu, a w 1933 roku otrzymał od władz zakonnych zakaz pełnienia jakichkolwiek funkcji w tym mieście) Napisane w latach 1930—1938 podstawowe dzieło Fef nomen człowieka zostało odrzucone przez watykański cenzurę. W 1950 roku ta sama cenzura odrzuciła Lp groupe zoologique humain.

Wielki uczony zmarł w Stanach Zjednoczonych w 1955 roku. Po jego śmierci Kongregacja Świętego Officium ogłosiła monitum przestrzegające przed błędami teilhardyzmu. Z bibliotek, seminariów duchownych i instytutów religijnych wycofano wszystkie publikacje wydane bez zgody cenzury kościelnej. W tym samym okresie uformował się komitet naukowy, który zajął się wydawaniem jego prac. W komitecie tym znalazł się między innymi, wymieniany już w tym rozdziale, Julian Huxley — jeden z najserdeczniejszych przyjaciół ojca Teilharda de Chardin.